EPI 2015/2016 (W)

EPISTEMOLOGIA Z ELEMENTAMI FILOZOFII NAUKI (WYKŁAD)

ANKIETA EWALUACYJNA ZAJĘĆ

Zajęcia

  • wtorki 11:30–13:00, sala kinowa, bud. D
  • Strona ćwiczeń

6.10 #1 Epistemologia i filozofia nauki: charakterystyka dyscyplin

Pozostanie

  • Epistemologia a inne dyscypliny pokrewne (psychologia poznawcza, kognitywistyka) – normatywność ujęcia epistemologicznego.
  • Grupy zagadnień epistemologicznych: źródła poznania, granice poznania, prawda.
  • Psychologiczne i metodologiczne zagadnienie źródeł poznania (natywizm vs. empiryzm genetyczny oraz empiryzm vs. racjonalizm). Zagadnienie racjonalnych metod pozyskiwania wiedzy (irracjonalizm vs. antyirracjonalizm).
  • Zagadnienie immanentnych granic poznania (realizm vs. idealizm immanentny). Zagadnienie poznawczego dostępu do rzeczywistości (realizm vs. idealizm transcendentalny).
  • Charakterystyka filozofii nauki jako dyscypliny. Poglądy dotyczące podstawowych zadań filozofii nauki.

13.10, 16.10 (13:30–15:00, sala A; za 20.10) #2 Koncepcje prawdy

Pozostanie

  • Epistemologiczne pojęcie prawdy – charakterystyka. Podstawowe pytania dotyczące teorii prawdy.
  • Klasyczne / nieklasyczne teorie prawdy.
  • Teorie korespondencyjne w słabym i mocnym sensie.
  • Korespondencyjna teoria prawdy Russella.
  • Pragmatyzm (Peirce, James).
  • Koherencyjna teoria prawdy.
  • Zarzuty wobec teorii klasycznych oraz wobec teorii nieklasycznych.
  • Semantyczna teoria prawdy Alfreda Tarskiego.
  • Michael Dummett i antyrealizm.
  • Deflacyjne teorie prawdy / Inflacyjne teorie prawdy.

 

27.10, 3.11 #3 Wiedza jako przekonanie prawdziwe i uzasadnione

(Warto przeczytać: Edmund L. Gettier Is Justified True Belief Knowledge?)

Pozostanie

1. Przekonania i ich własności jako przedmiot rozważań epistemologii
trzy rodzaje zadań epistemologii związane z analizą przekonań

2. Klasyczna koncepcja wiedzy: analiza podstawowych założeń tej koncepcji
czym jest przekonanie (postawy propozycjonalne)
różne rodzaje wiedzy (Russell: wiedza przez opis vs. wiedza przez znajomość, Ryle: wiedza jak vs. wiedza, że)
czym jest uzasadnienie, argumenty sceptyczne dotyczące uzasadnienia

3. Problem Gettiera
tzw. przykłady Gettierowskie
analiza założeń przykładów Gettiera
sposoby rozwiązania/uchylenia problemu Gettiera

4. Czwarty warunek w klasycznej koncepcji wiedzy
zasada Lehrera
postulat niezawodności uzasadnienia
reliabilizm
warunkowa teoria wiedzy

5. Internalizm / eksternalizm w kwestii wiedzy



17.11 #4 Źródła naszych przekonań: percepcja, pamięć i świadectwa innych

Pozostanie

  • Podstawowe zagadnienia filozofii percepcji.
  • Percepcja według empirystów brytyjskich (Locke, Berkeley, Hume).
  • Co jest (bezpośrednim) przedmiotem percepcji?
  • Tezy charakteryzujące podstawowe stanowiska w sprawie percepcji.
  • Stanowiska: realizm, antyrealizm, prezentacjonizm, reprezentacjonizm, fenomenalizm, idealizm.
  • Realizm naiwny vs. realizm krytyczny. Podział na jakości pierwotne i wtórne.
  • Argumenty przeciwko realizmowi.
  • Stanowiska w sprawie pamięci: realizm pośredni i bezpośredni oraz antyrealizm.
  • Świadectwo innych. Solipsyzm.

24.11, 1.12 #5 Wiedza matematyczna jako wzorzec wiedzy

(Warto przeczytać: Urbański M. (2011). Logic and Cognition: the Faces of Psychologism, Logic and Logical Philosophy, No. 20, p. 175-185.)

Pozostanie

  • Status ontologiczny przedmiotów matematycznych: platonizm, neokonceptualizm, neonominalizm (w kontekście stanowisk w sporze o uniwersalia).
  • Zagadnienie źródeł poznania matematycznego: aprioryzm (skrajny i umiarkowany), empiryzm (skrajny i umiarkowany).
  • Podział sądów autorstwa Kanta a stanowiska w sprawie źródeł poznania matematycznego.
  • Stanowisko Kanta a geometrie nieeuklidesowe.
  • Poincare i konwencjonalizm.
  • Psychologizm w logice.

8.12 #6 Badania przyrodnicze, empiryzm i problem indukcji

Pozostanie

Paradygmat indukcjonizmu.
Ujęcie Arystotelesa:
metoda indukcyjno-dedukcyjna,
rodzaje indukcji,
rola sylogizmów.

Dzieje spuścizny Arystotelesa.

Grosseteste i Bacon – rozszerzenie metody Arystotelesa o etap eksperymentalny.

Tomasz z Akwinu a badania przyrodnicze.

Procedura naukowa według F. Bacona.

Zarzuty wobec procedury autorstwa Bacona.

Zagadnienie prawomocności rozumowań indukcyjnych. Rozwiązania podane przez Hume’a, Jamesa, Kanta i Milla.

 

15.12 #7 Probabilizm

Pozostanie
Problem inducji. Probabilizm, falsyfikacjonizm i abdukcjonizm jako propozycje rozwiązania problemu indukcji.
Pojęcie prawdopodobieństwa warunkowego.
Bayesianizm: twierdzenie Bayesa, reguła warunkowania, zalety i problemy bayesjanizmu.
Problemy probabilizmu: paradoks sylogizmu probabilistycznego
Popper i kryterium demarkacji. Falsyfikacjonizm.

(!) 18.12 (piątek) sala A; 13:30-14:45 #8 Falsyfikacjonizm

Pozostanie

Problem demarkacji: Kant, Comte, Koło Wiedeńskie
Poppera model procedury naukowej (hipotetyczno-dedukcyjny)
zasada krytycyzmu
zdania naukowe jako zdania falsyfikowalne
stuktura falsyfikacji
asymetria potwierdzania i falsyfikacji
Trylemat Friesa a zagadnienie zdań bazowych
Teza o uteoretyzowaniu obserwacji
Teza Duhema-Quine’a
Poppera trzy warunki przyrostu wiedzy
Kontekst odkrycia i kontekst uzasadniania

12.01 #9 Filozofia odkrycia naukowego i postępu w nauce, Spór o status poznawczy nauki

Pozostanie

  • Eksplanacjonizm (abdukcjonizm) i zasada wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia.
  • Hempla-Oppenheima koncepcja wyjaśnienia (modele: dedukcyjno-nomologiczny, dedukcyjno-statystyczny, indukcyjno-statystyczny).
  • Podsumowanie poglądów na naturę metody naukowej (modele: indukcyjno-dedukcyjny, indukcyjno-eksperymentalny, hipotetyczno-dedukcyjny oraz intuicyjno-dedukcyjny).
  • Spór o status poznawczy nauki: realizm vs. instrumentalizm.
  • Skrajny empiryzm, intuicjonizm, pragmatyzm jako drogi dojścia do stanowiska instrumentalizmu.
  • Czy spór realizm vs. instrumentalizm jest realnym sporem? Odpowiedzi E. Nagla i K. Poppera.
  • Poppera argumenty przeciwko instrumentalizmowi.
  • Teza o uteoretyzowaniu obserwacji i konstruktywizym.
  • Konstruktywizm w filozofii Kanta.
  • Konstruktywizm jako wynik konwencjonalizmu Poincare’go.
  • Współczensny konstruktywizm (Kuhn i paradygmaty w nauce).
  • Radykalny konstruktywizm (mocny program socjologii wiedzy, postmodernizm).
  • Argumenty na rzecz realizmu w nauce (ewolucyjny, z wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia, dialektyczny).

 

19.01 #10 Test zaliczeniowy

Test będzie się składał z pytań testowych (jednokrotnego wyboru) oraz z pytań otwartych.

Proporcje:

  • 15 pytań testowych (po 2 punkty)
  • 2 pytania otwarte (po 10 punktów)
  • Razem: 50 punktów

Przykładowe pytania otwarte

  • Scharakteryzuj wybrany zarzut wobec klasycznej teorii prawdy.
  • Scharakteryzuj model procedury naukowej autorstwa Poppera. W opozycji do jakiego popularnego modelu nauki został on skonstruowany?
  • Scharakteryzuj konstruktywizm w kontekście sporu o status poznawczy nauki. Jak teza o uteoretyzowaniu obserwacji może wpływać na poziom radykalności stanowiska konstruktywistycznego?

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s