EPI 2013/2014

Wykłady

piątki, 8:00-9:30, Sala kinowa

4.10 Epistemologia i filozofia nauki: charakterystyka dyscyplin

[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]

Epistemologia a inne dyscypliny pokrewne (psychologia poznawcza, kognitywistyka) – normatywność ujęcia epistemologicznego.

Grupy zagadnień epistemologicznych: źródła poznania, granice poznania, prawda.

Psychologiczne i metodologiczne zagadnienie źródeł poznania (natywizm vs. empiryzm genetyczny oraz empiryzm vs. racjonalizm). Zagadnienie racjonalnych metod pozyskiwania wiedzy (irracjonalizm vs. antyirracjonalizm).

Zagadnienie immanentnych granic poznania (realizm vs. idealizm immanentny). Zagadnienie poznawczego dostępu do rzeczywistości (realizm vs. idealizm transcendentalny).

Charakterystyka filozofii nauki jako dyscypliny. Poglądy dotyczące podstawowych zadań filozofii nauki.

[/spoiler]
11.10 ZAJĘCIA ODWOŁANE (WYJAZD KONFERENCYJNY)
18.10 Koncepcje prawdy

[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]

Epistemologiczne pojęcie prawdy – charakterystyka. Podstawowe pytania dotyczące teorii prawdy.

Klasyczne / nieklasyczne teorie prawdy.

Teorie korespondencyjne w słabym i mocnym sensie.

Korespondencyjna teoria prawdy Russella.

Pragmatyzm (Peirce, James).

Koherencyjna teoria prawdy.

Zarzuty wobec teorii klasycznych oraz wobec teorii nieklasycznych.

Semantyczna teoria prawdy Alfreda Tarskiego.

Michael Dummett i antyrealizm.

Deflacyjne teorie prawdy / Inflacyjne teorie prawdy.

[/spoiler]

25.10, 8.11 Wiedza jako przekonanie prawdziwe i uzasadnione (Warto przeczytać: Edmund L. Gettier Is Justified True Belief Knowledge?)

[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]

1. Przekonania i ich własności jako przedmiot rozważań epistemologii
trzy rodzaje zadań epistemologii związane z analizą przekonań

2. Klasyczna koncepcja wiedzy: analiza podstawowych założeń tej koncepcji
czym jest przekonanie (postawy propozycjonalne)
różne rodzaje wiedzy (Russell: wiedza przez opis vs. wiedza przez znajomość, Ryle: wiedza jak vs. wiedza, że)
czym jest uzasadnienie, argumenty sceptyczne dotyczące uzasadnienia

3. Problem Gettiera
tzw. przykłady Gettierowskie
analiza założeń przykładów Gettiera
sposoby rozwiązania/uchylenia problemu Gettiera

4. Czwarty warunek w klasycznej koncepcji wiedzy
zasada Lehrera
postulat niezawodności uzasadnienia
reliabilizm
warunkowa teoria wiedzy

5. Internalizm / eksternalizm w kwestii wiedzy

[/spoiler]

15.11 Źródła naszych przekonań: percepcja, pamięć i świadectwa innych

[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]Podstawowe zagadnienia filozofii percepcji.
Percepcja według empirystów brytyjskich (Locke, Berkeley, Hume).
Co jest (bezpośrednim) przedmiotem percepcji? Tezy charakteryzujące podstawowe stanowiska w sprawie percepcji.
Stanowiska: realizm, antyrealizm, prezentacjonizm, reprezentacjonizm, fenomenalizm, idealizm.
Realizm naiwny vs. realizm krytyczny. Podział na jakości pierwotne i wtórne.
Argumenty przeciwko realizmowi.
Stanowiska w sprawie pamięci: realizm pośredni i bezpośredni oraz antyrealizm.
Świadectwo innych. Solipsyzm.

[/spoiler]

22.11, 29.11 Wiedza matematyczna jako wzorzec wiedzy (Warto przeczytać: Urbański M. (2011). Logic and Cognition: the Faces of Psychologism, Logic and Logical Philosophy, No. 20, p. 175-185.)
[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]

Status ontologiczny przedmiotów matematycznych: platonizm, neokonceptualizm, neonominalizm (w kontekście stanowisk w sporze o uniwersalia).
Zagadnienie źródeł poznania matematycznego: aprioryzm (skrajny i umiarkowany), empiryzm (skrajny i umiarkowany). Podział sądów autorstwa Kanta a stanowiska w sprawie źródeł poznania matematycznego.
Stanowisko Kanta a geometrie nieeuklidesowe.
Poincare i konwencjonalizm.
Psychologizm w logice.
[/spoiler]

6.12 Badania przyrodnicze, empiryzm i problem indukcji

[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]

Paradygmat indukcjonizmu.
Ujęcie Arystotelesa:
metoda indukcyjno-dedukcyjna,
rodzaje indukcji,
rola sylogizmów.

Dzieje spuścizny Arystotelesa.

Grosseteste i Bacon – rozszerzenie metody Arystotelesa o etap eksperymentalny.

Tomasz z Akwinu a badania przyrodnicze.

Procedura naukowa według F. Bacona.

Zarzuty wobec procedury autorstwa Bacona.

Zagadnienie prawomocności rozumowań indukcyjnych. Rozwiązania podane przez Hume’a, Jamesa, Kanta i Milla.

[/spoiler]
13.12 Probabilizm

[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]

Problem inducji. Probabilizm, falsyfikacjonizm i abdukcjonizm jako propozycje rozwiązania problemu indukcji.

Pojęcie prawdopodobieństwa warunkowego.

Bayesianizm: twierdzenie Bayesa, reguła warunkowania, zalety i problemy bayesjanizmu.

Problemy probabilizmu: paradoks sylogizmu probabilistycznego

Popper i kryterium demarkacji. Falsyfikacjonizm.

[/spoiler]
20.12, 10.01 Falsyfikacjonizm

[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]

Problem demarkacji: Kant, Comte, Koło Wiedeńskie
Poppera model procedury naukowej (hipotetyczno-dedukcyjny)
zasada krytycyzmu
zdania naukowe jako zdania falsyfikowalne
stuktura falsyfikacji
asymetria potwierdzania i falsyfikacji
Trylemat Friesa a zagadnienie zdań bazowych
Teza o uteoretyzowaniu obserwacji
Teza Duhema-Quine’a
Poppera trzy warunki przyrostu wiedzy
Kontekst odkrycia i kontekst uzasadniania

[/spoiler]
17.01, 24.01 Filozofia odkrycia naukowego i postępu w nauce, Spór o status poznawczy nauki
[spoiler title=”Pozostanie” style=”fancy”]

Eksplanacjonizm (abdukcjonizm) i zasada wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia.

Hempla-Oppenheima koncepcja wyjaśnienia (modele: dedukcyjno-nomologiczny, dedukcyjno-statystyczny, indukcyjno-statystyczny).

Podsumowanie poglądów na naturę metody naukowej (modele: indukcyjno-dedukcyjny, indukcyjno-eksperymentalny, hipotetyczno-dedukcyjny oraz intuicyjno-dedukcyjny).

Spór o status poznawczy nauki: realizm vs. instrumentalizm.

Skrajny empiryzm, intuicjonizm, pragmatyzm jako drogi dojścia do stanowiska instrumentalizmu.

Czy spór realizm vs. instrumentalizm jest realnym sporem? Odpowiedzi E. Nagla i K. Poppera.

Poppera argumenty przeciwko instrumentalizmowi.

Teza o uteoretyzowaniu obserwacji i konstruktywizym.

Konstruktywizm w filozofii Kanta.

Konstruktywizm jako wynik konwencjonalizmu Poincare’go.

Współczensny konstruktywizm (Kuhn i paradygmaty w nauce).

Radykalny konstruktywizm (mocny program socjologii wiedzy, postmodernizm).

Argumenty na rzecz realizmu w nauce (ewolucyjny, z wnioskowania do najlepszego wyjaśnienia, dialektyczny).

[/spoiler]
31.01 Epistemologia współcześnie

Uwaga. Wykład odbędzie się w godzinach 11:15-12:45 w sali 209 (Międzychodzka).

[spoiler title=”Dla zainteresowanych” style=”fancy”]

[/spoiler]

 

Egzamin

Egzamin będzie się składał z pytań testowych (jednokrotnego wyboru) oraz z pytań otwartych.

Proporcje:

  • 15 pytań testowych (po 2 punkty)
  • 2 pytania otwarte (po 10 punktów)
  • Razem: 50 punktów

[spoiler title=”Przykładowe pytania otwarte” style=”fancy”]

Scharakteryzuj wybrany zarzut wobec klasycznej teorii prawdy.

Scharakteryzuj model procedury naukowej autorstwa Poppera. W opozycji do jakiego popularnego modelu nauki został on skonstruowany?

Scharakteryzuj konstruktywizm w kontekście sporu o status poznawczy nauki. Jak teza o uteoretyzowaniu obserwacji może wpływać na poziom radykalności stanowiska konstruktywistycznego?

[/spoiler]

 

Konwersatoria

czwartki, 13:15-14:45; 15:00-16:30, sala 210, ul. Międzychodzka

3.10 Bertrand Russell, rozdział 1 w: Problemy filozofii, PWN, Warszawa 2003 (przeł. W. Sady)
10.10 ZAJĘCIA ODWOŁANE (WYJAZD KONFERENCYJNY)

17.10 (1) Kazimierz Ajdukiewicz, część 1, rozdział 1 („Klasyczne zagadnienia teorii poznania”) i rozdział 2 („Zagadnienie prawdy”), w: Zagadnienia i kierunki filozofii (dowolne wydanie); (2) Willard van Orman Quine, Różności. Słownik prawie filozoficzny, hasło: „Prawda” (3) Teksty dodatkowe: W. van O. Quine, Różności. Słownik prawie filozoficzny, hasło: „Paradoksy”

[spoiler title=”Pytania” spoiler style=”fancy”]

1. Co głosi klasyczna definicja prawdy, co można zarzucić tej koncepcji, jak na te zarzuty odpowiada sam Ajdukiewicz?

2. Co przyjmuje Ajdukiewicz za nośnik prawdy?

3. Co ma na myśli Quine pisząc, że prawda to usunięcie cudzysłowu (albo że teoria korespondencyjna polega na usunięciu cudzysłowu)?[/spoiler]

24.10 Bertrand Russell, rozdziały 1-7 w: Problemy filozofii, PWN, Warszawa 2003 (przeł. W. Sady).

[spoiler title=”Pytania” open=”no” style=”fancy”]

1. Co jest przedmiotem wiedzy bezpośredniej a co jest przedmiotem wiedzy przez opis?

2. Dlaczego Russell chce zastąpić imiona własne deskrypcjami?

3. Jak możemy rozszerzyć naszą wiedzę wywodzącą się z danych poza zakres naszych prywatnych doznań?

4. Jaki pogląd na naturę wiedzy matematycznej przyjmuje Russell?

[/spoiler]
31.10 DZIEŃ REKTORSKI

7.11 David Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, rozdziały 4 i 5 („Sceptyczne wątpliwości dotyczące działań poznawczych”, „Sceptyczne rozwiązanie tych wątpliwości”), przeł. Dawid Misztal, Tomasz Sieczkowski, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2004

[spoiler title=”Pytania” open=”no” style=”fancy”]

1. Jak należy rozumieć pojęcie „percepcja umysłu”?

2. Co głosi zasada pochodności idei względem impresji?

3. Co jest przedmiotem ludzkiego poznania?

4. Jak to się dzieje – zdaniem Hume’a – że używamy pojęcia przyczynowości?

[/spoiler]
14.11 Immanuel Kant, Prolegomena do wszelkiej przyszłej metafizyki, która będzie mogła wystąpić jako nauka, Wstęp, Rozdział 1 („Uwaga wstępna o specyfice wszelkiego poznania metafizycznego”), Rozdział 2 („Transcendentalnego pytania głównego część pierwsza: Jak jest możliwa czysta matematyka”), przeł. Artur Banaszkiewicz, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2005

[spoiler title=”Pytania” open=”no” style=”fancy”]

1. Jak Kant ustosunkowuje się do filozofii Hume’a? Co sądzi o sceptycyzmie?

2. Jakiego rodzaju poznaniem jest poznanie metafizyczne (podział sądów)?

3. W paragrafie 5. Kant przedstawia plan postępowania w Prolegomenach. Na jakie pytania usiłuje odpowiedzieć Kant? W jakiej kolejności zadaje te pytania? Dlaczego w takiej właśnie?

4. Czym charakteryzuje się poznanie matematyczne? Co różni poznanie matematyczne od poznania filozoficznego?

[/spoiler]

21.11  (1) Adam Morton, Przewodnik po teorii poznania, Rozdział 7 „Wiedza o umysłach”, przeł. Tadeusz Baszniak, SPACJA, Warszawa 2002.

(2) Alan M. Turing, Maszyny liczące a inteligencja, w: Maszyny matematyczne i myślenie, red. E. Feigenbaum & J. Feldman, PWN, Warszawa 1972, s. 24-47. Tłumaczenie: D. Gajkowicz.

[spoiler title=”Pytania” open=”no” style=”fancy”]

(1)

1. Czym są przekonania psychologiczne i jaką pełnią rolę?

2. Na czym polega problem innych umysłów?

3. Co różni ujęcie przekonań psychologicznych w kategoriach psychologii potocznej od ujęcia ich w ramach teorii egocentrycznej i behawioralnej?

4. Pytanie 10 z „Pytań sprawdzających zrozumienie materiału”.

(2)

5. Jakie pytania mają – zdaniem Turinga – zastąpić pytanie o to czy maszyny mogą myśleć?

6. Czym jest uniwersalna maszyna cyfrowa i jaką rolę odgrywa w kontekście pytania o powodzenie maszyny w zaprojektowanej przez Turinga grze?

7. Jaki typ ujęcia przekonań psychologicznych przyjmuje Turing?

[/spoiler]

28.11 Termin zatwierdzenia tytułu pracy pisemnej i jej abstraktu

(1) Urszula Żegleń, Kognitywistyka – czy nowa szata dla starych problemów epistemologicznych? W: „Epistemologia współcześnie” red. M. Hetmański, Universitas, Kraków 2007,  s. 271-303

(2) Andrzej Klawiter, Powab i moc wyjaśniająca kognitywistyki, Nauka, 3/2004, s.101-120

[spoiler title=”Pytania” open=”no” style=”fancy”]

(1)

1. Czym są pytania esencjalne i jaka jest ich rola w uprawianiu epistemologii? Czym różnią się pytania esencjalne od pytań zadawanych na gruncie kognitywistyki?

2. Czy słowniki pojęć używane w epistemologii i kognitywistyce są porównywalne?

(2)

3. Na czym polega ekspandowanie problemu badawczego?

4. Co różni badania interdyscyplinarne od multidyscyplinarnych?

[/spoiler]

5.12-23.01

[spoiler title=”Konsultacje indywidualne, pok. 97 IP:” open=”no” style=”fancy”]
1. 5.12.2013, 13:30-16:30
2. 12.12.2013, 13:30-18:30
3. 19.12.2013, 13:30-18:30
4. 9.01.2014, 13:30-16:30
5. 16.01.2014, 13:30-16:30
6. 23.01.2014, 13:30-16:30 (mozliwość wglądu w formularz oceny)

[/spoiler]

Do pobrania

Warto przeczytać

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s